Vanaf April 2010 start Mind to Change met een voorlichtingscampagne voor scholen.

Voorlichting over kindsoldaten

Kindsoldaten: een onbegrijpelijk fenomeen
In Nederland worden we regelmatig geconfronteerd met beelden van kindsoldaten: jonge jongens en meisjes die behangen met grote geweren gedwongen worden de meest gruwelijke misdaden te plegen. Voor het Nederlandse publiek is het een onbegrijpelijk en ondoorgrondelijk fenomeen. Als we naar onze eigen samenleving kijken, kunnen we ons nauwelijks voorstellen dat zoiets bij ons ook zou kunnen gebeuren. En dat is ook niet zo raar, want onze eigen samenleving verschilt als dag en nacht van de oorlogsgebieden waarin kindsoldaten leven. Het is voor ons Nederlanders dan ook bijna onmogelijk ons een goed beeld te vormen van wat dat nou precies inhoudt: kindsoldaat zijn.

In 2007 besloten 25 ex-kindsoldaten in Sierra Leone stichting Mind to Change op te richten om meer aandacht te vragen voor hun situatie. Via radio, televisie en internet werden zij geconfronteerd met de denkbeelden die er bij ons over hen heersen. En daar zijn ze behoorlijk van geschrokken. Dat wij ons bijvoorbeeld de vraag stellen of kindsoldaten wel normaal zijn. En of ze hun oorlogsverleden ooit achter zich zullen kunnen laten. Of ze gewelddadige mensen zijn geworden. En of ze ooit een normaal leven zullen kunnen leiden. Vragen die voor ons heel gewoon lijken, maar die voor hen juist weer onbegrijpelijk zijn. Toen ze eindelijk konden stoppen met vechten wilden ze namelijk niets liever dan ‘normaal’ zijn. Een gewoon leven opbouwen. Naar school gaan. Werk vinden. Een bestaan opbouwen. En het geweld zover mogelijk achter zich laten.

Kindsoldaten willen graag aandacht
Ex-kindsoldaten willen kinderen en jongeren in Nederland graag laten weten hoe het ze vergaat nadat ze hun wapens hebben ingeleverd. Ook willen ze graag uitleggen hoe het komt dat ze moesten vechten, hoe ze zich daarbij voelden, en hoe ze daar na hun reïntegratie mee omgaan. Ze willen laten zien welke invloed oorlog op hun levens heeft gehad, en hoe ze daardoor in zulke extreme omstandigheden verzeild zijn geraakt. Voor hen is het belangrijk een eerlijker beeld over hun ervaringen en hun bestaan te laten zien. En begrip te vragen voor hun situatie. Over hun levens verschenen twee boeken: De Wil om te Doden (leeftijd: 15+) en Moordjongens (leeftijd 12+). In deze boeken wordt veel aandacht besteed aan hun levens als kindsoldaat, maar ook aan hun levens na de oorlog en de problemen die ze ondervinden bij het opnieuw opbouwen van hun levens.

Vragen uit Nederland
Sinds het verschijnen van deze twee boeken en de oprichting van Mind to Change, krijgen ze wekelijks vragen van Nederlandse kinderen en jongeren voor werkstukken en schoolprojecten. Die interesse is voor hen heel belangrijk. Uit de vragen die hen gesteld worden, blijkt echter ook dat er bij Nederlandse kinderen en jongeren heel veel onbegrip heerst over hun situatie en dat het voor Nederlandse kinderen en jongeren moeilijk is zich in kindsoldaten te verplaatsen. Daarom willen ex-kindsoldaten met een grote voorlichtingscampagne meer inzicht geven in het fenomeen kindsoldaterij. En daar hebben ze de hulp van Nederlandse scholen en leerlingen voor nodig.

Hoe denken wij over kindsoldaten?
In November 2009 en April-Mei 2010 komt een ex-kindsoldaat uit Sierra Leone naar Nederland om met Nederlandse kinderen en jongeren te praten over zijn ervaringen als kindsoldaat. Samen met de auteur van De Wil om te Doden en Moordjongens wil hij in die periode graag bij jullie op school voorlichting komen geven en van de leerlingen horen hoe zij nu eigenlijk over kindsoldaten denken. Omdat de ex-kindsoldaten willen dat hun ervaringen zo duidelijk mogelijk over zullen komen, willen ze graag de vragen van Nederlandse leerlingen beantwoorden, zodat zij hun voorlichting heel precies aan kunnen passen en aan kunnen laten sluiten bij de belevingswereld van Nederlandse leerlingen. Daarom vragen zij scholen hun vragen voor Februari 2010 aan hen op te sturen, zodat zij die vragen kunnen beantwoorden. Door middel van een kort verhaal die Mind to Change de leerlingen kan toesturen, of het lezen van Moordjongens of De Wil om te Doden, kunnen leerlingen zich van tevoren oriënteren en zich een beeld vormen van kindsoldaterij. Wij verwachten dat de vragen daardoor vanzelf op zullen komen. Docenten kunnen daarbij goed als wegwijzer dienen: wat vindt u nou eigenlijk dat uw leerlingen moeten weten over kindsoldaten? En hoe past dat binnen uw lesprogramma? Welke andere onderwerpen worden bij u op school behandeld, die raakvlakken hebben met het fenomeen kindsoldaterij, en die daardoor misschien ook meer gaan leven bij de leerlingen. Kinderarbeid bijvoorbeeld, of conflict, leven in armoede, ontwikkelingshulp, of geweldpleging.

Er zijn meer raakvlakken dan je denkt
Hoewel kindsoldaterij heel ver van ons bed is, zijn er in de belevingswerelden van kindsoldaten en Nederlandse kinderen en jongeren meer overeenkomsten dan verschillen te bedenken. Nadenken over het leven van kindsoldaten kan ook meer inzicht bieden in moeilijke onderwerpen die bij Nederlandse kinderen en jongeren leven. Veel gedrag, motivatie, gevoelens en keuzes komen ook Nederlandse kinderen en jongeren in hun leven tegen. Door deze ‘vreemde aspecten’ binnen kindsoldaterij te koppelen aan binnenlandse maatschappelijke vraagstukken als (zinloos) geweld, groepsdruk, opzoeken van grenzen, drugs- en alcoholgebruik, en bravouregedrag, proberen we de wereld van de kindsoldaat inzichtelijker te maken en dichter bij huis te halen.

Een eigen beeld vormen
Ex-kindsoldaten vragen leerlingen door middel van artistieke expressies te laten zien hoe zij nu eigenlijk over kindsoldaten denken, en hoezeer hun eigen levens (in hun ogen) verschillen van die van kindsoldaten. Door denkbeelden los te laten in websites, tekeningen, toneelstukken, video’s, gedichten, korte verhalen, kunstwerken en dergelijke worden leerlingen gestimuleerd eens wat langer stil te staan bij complexe problematiek en zich een eigen beeld te vormen. Een wedstrijdelement, de mogelijkheid tot mailwisseling en chats met ex-kindsoldaten maakt het voor Nederlandse leerlingen aantrekkelijk mee te doen aan deze expressieve uitwisseling. Maar het is niet verplicht. Wie niet mee wil doen, hoeft ook niet. Leerlingen die ook nog iets extra’s willen doen voor kindsoldaten kunnen met behulp van Mind to Change activiteiten opzetten.

Hoe ziet de voorlichting er uit?
Wat ons betreft is er veel mogelijk. U kunt aangeven wat uw wensen zijn. Van een eenmalig bezoek van een uurtje tot een groot project dat is uitgebouwd over meerdere vakken/disciplines. Ook kunt u inhaken via buitenschoolse activiteiten, zoals een discussie-avond, toneelstuk, talentenjacht etc. Enkele voorbeelden van wat Mind to Change voor uw school kan doen:

  • schoolbezoek door Ginny Mooy, eventueel samen met een kindsoldaat, met presentatie over kindsoldaten, groepsdiscussie, vertoning van film, etc.
  • een vertaling van een ‘ver-van-mijn-bed’ thema naar de eigen leefwereld van scholieren in Nederland;
  • extra stof bij themalessen of projecten m.b.t. wereldconflicten, Kinderrechten, Ontwikkelingshulp, Millenniumdoelen, etc.
  • aanbieden van een ‘format’ t.b.v. een toneelstuk. Dit kan worden gebruikt bij de dramalessen of bij een maand-/ of jaarsluiting.
  • deelname vanuit bijvoorbeeld de tekenles aan de artistieke wedstrijd die Mind to Change heeft opgezet. Hierover leest u meer op www.mindtochange.nl (bij ‘Kunstenaars gezocht’ en ‘Ontwapen campagne’). Winnaars kunnen, naast de eer en publicatie van de winnende tekening op de site of in het magazine, een interview winnen met een   kindsoldaat of met Ginny Mooy, schrijfster van de boeken Moordjongens en De wil om te doden en tevens oprichter van Mind to Change.
  • vanuit het vak Nederlands, door het lezen van één van de boeken of het houden van een verhalenwedstrijd na een introductie op het thema door Ginny Mooy
  • vanuit het vak Levensbeschouwing/Godsdienst/Maatschappijleer: hoe kan iemand met een moorddadig (oorlogs)verleden weer het vertrouwen vinden in zichzelf,
    in zijn toekomst en erop vertrouwen dat hij weer  wordt opgenomen in zijn (geloofs)gemeenschap.
  • momenteel is lesmateriaal in ontwikkeling dat uw leerlingen kunnen gebruiken voor spreekbeurten, werkstukken en klassenprojecten.
  • Mind to Change bied graag ondersteuning bij de opzet van sponsoracties (kerstmarkt, sponsorloop, fancy fair etc) t.b.v. Mind to Change.

Aan al bovenstaande activiteiten zijn voor uw school geen kosten verbonden. Mind to Change levert graag maatwerk. Zodat u uw lessen een interessant thema kunt geven, waarbij de leerlingen verrassend veel betrokkenheid zullen voelen, zeker als hun zelfwerkzaamheid wordt gevraagd.

Meer weten?
Leerlingen kunnen zich vooruitlopend op de voorlichting meer in kindsoldaterij verdiepen door het lezen van een kort verhaal dat Mind to Change de leerlingen (kostenloos) toestuurt. Daarnaast kunnen leerlingen in De Wil om te Doden en/of Moordjongens meer lezen over de ex-kindsoldaten die hun vragen zullen beantwoorden. Beide boeken zijn makkelijk verkrijgbaar in de boekwinkel, maar kunnen ook tegen 10% korting besteld worden bij stichting Mind to Change. De opbrengst van de boeken komt dan ten goede aan scholingsprojecten voor ex-kindsoldaten in Sierra Leone. Boeken bestellen kan via deze link: http://mindtochange.nl/onlinebestelling.html

Wil jij een ex-kindsoldaat uitnodigen bij jou op school? Neem dan contact met ons op!