Mind to Change wenst je fijne kerstdagen een zeer voorspoedig 2012. Met name namens de ‘bush wives’ die dit jaar met jullie hulp een driejarige vervolgopleiding gestart zijn. Het betekent voor hen en hun kinderen nieuwe hoop en een nieuwe toekomst. We hopen in 2012 weer op jullie steun te kunnen rekenen en een hele grote BEDANKT voor jullie steun tot nu toe!

Het team van Mind to Change

In december 2010 vertrok kunstenaar Ronald Ophuis, met een cameraploeg, naar Sierra Leone om daar onderzoek te doen naar kindsoldaten. Lansana en Mustapha, ex-kindsoldaten en vrijwilligers van Mind to Change, namen de 5-koppige ploeg mee door Freetown, stelden hen voor aan ex-kindsoldaten en hielpen Ronald interviews af te nemen en meer achtergrondinformatie te verzamelen over de levens van (ex) kindsoldaten.

Extreem geweld staat centraal in het werk van de kunstenaar, waar hij een eigen ‘gezicht’ aan wil geven. Dat wordt niet altijd even goed begrepen. Reden voor regisseur Catherine van Campen om een film te maken over Ronald’s werkwijze. Er wordt nog hard gewerkt aan de documentaire over Ronald Ophuis, maar een klein voorproefje van Ronald’s inspiratiereis door Sierra Leone kan je hier bekijken. De komende weken mogen we ook alvast een aantal kunstwerken die Ronald na zijn reis over kindsoldaten heeft gemaakt aan jullie presenteren. Hou onze site dus in de gaten!

We zijn klaar met sleutelen en presenteren met trots onze nieuwe website. De prachtige header werd gemaakt door Brechje Schulte, die het kunstwerk instuurde voor onze Ontwapen Campagne. Officieel is onze campagne afgelopen, maar we zijn nog steeds heel blij met de insturing van jullie kunstwerken, gedichten, video’s, artikelen, essays en werkstukken over kindsoldaten.

We hebben met de grootste zorg gewerkt aan het ontwerp en de indeling van onze website. Vind je toch nog dingen die niet, of niet goed werken, laat het ons dan alsjeblieft weten!

Meer controversie in de zaak tegen Thomas Lubanga

Voormalig ‘rebellenleider’ Thomas Lubanga, wordt vervolgd voor een internationaal tribunaal wegens de inzet van kindsoldaten in de UPC (Union of Congolese Patriots) in het conflict dat de Democratische Republiek Congo verscheurde van 1998 tot 2008. Volgens schattingen kwamen in die oorlog, die zich verspreidde over zeven verschillende landen, meer dan 5.4 miljoen mensen om. Thomas Lubanga wordt vervolgd voor zijn betrokkenheid bij het gebruik van kinderen (jonger dan vijftien jaar) in de gewapende strijd in de periode van juli 2002 tot december 2003.


Het tribunaal is de eerste zaak in de nieuwe en eerste permanente, internationale rechtbank, (het ICC) dat serieuze misdaden tegen de menselijkheid, genodice en oorlogsmisdaden moet gaan vervolgen. De zaak tegen Lubanga, dat tot nu toe werd geplaagd door procedurefouten en uitstel, wordt beschouwd als een belangrijke eerste stap naar internationale gerechtigheid. Het tribunaal ging van start op 26 januari 2009, en werd tot nu toe geplaagd door procedurefouten en uitstel. Met de zaak tegen Lubanga hoopt de internationale gemeenschap de inzet van kindsoldaten terug te dringen.

De eerste getuige in de zaak tegen Lubanga, een veronderstelde gedwongen kindsoldaat, verklaarde in eerste instantie dat hij onder dwang geronseld was door Lubanga’s mannen, maar trok na de pauze zijn verklaring weer in. De jongen verklaarde dat een hulporganisatie hem de leugens had gevoerd en hem had verteld wat hij precies moest getuigen bij de rechtbank. In de loop van de recht/zaak zijn vaker belastende verklaringen ingetrokken, waarbij de getuigen verklaarden onder druk te zijn gezet door de prosecutie. In de internationale media en onder officiële instanties wordt daar steeds dezelfde verklaring voor gezocht: de getuigen zijn bang voor represailles.

Getuige 15, bijvoorbeeld, verklaarde voor de rechtbank dat hij de prosecutie eerder had laten weten leugens verteld te hebben, maar dat hij volledig genegeerd werd. Getuige 23 vertelde eind maart aan de rechtbank dat hij tegen de autoriteiten die verantwoordelijk waren voor het demobilisatieproces in Congo, had gelogen dat hij gevochten had. Hij verklaarde dat hij zijn identiteit had vervalsd en zich aanmeldde als oud-strijder omdat hij een vakopleiding kon volgen en geld kreeg voor zijn demobilisatie. Hoewel de media snel is conclusies te trekken dat ook deze getuige zijn verklaring ‘uit angst’ introk, is het zeer goed mogelijk dat deze getuige de waarheid spreekt. In Sierra Leone kwam dit een paar jaar eerder ook veelvuldig voor.

Gisteren was het de beurt aan getuige 297, een voormalig kindsoldaat bij Lubanga’s UPC. Deze getuige verklaarde tijdens zijn ‘militaire dienst’ voor de UPC regelmatig te zijn bezocht door de prosecutie die hem probeerde over te halen zijn wapens in te leveren in ruil voor beroepstraining als chauffeur of automonteur. De getuige vertelde de rechtbank dat hij dit  aanbod weigerde, omdat zijn dienst bij de UPC hem meer financiële zekerheid bood. De verklaring van getuige 297 stelt twee dingen aan de kaak: de claim van de rechtbank dat kinderen gedwongen waren te vechten, maar ook de beschuldiging eerder geuit naar de prosecutie voor het fabriceren en manipuleren van bewijsmateriaal en getuigen.

Een derde vraag die rijst en jammerlijk wordt genegeerd door de internationale media is of het zinvol is rebellenleiders te vervolgen voor de inzet van kindsoldaten bij de gewapende strijd. Getuige 297 in het Lubanga tribunaal is namelijk niet de eerste kindsoldaat die verklaart (financieel) baat te hebben gehad bij zijn deelname aan de gewapende strijd. Kindsoldaten uit Liberia, Sierra Leone, Oeganda en Ivoorkust hebben gelijksoortige verklaringen afgelegd. Zolang oorlogen in Afrika meer mogelijkheden bieden voor de bevolking dan vrede, zullen rebellenleiders op blijven staan en zullen zij altijd meer dan genoeg gewillige minderjarigen weten te rekruten. De vraag is dan ook of de gelden die gestoken worden in de vervolging van Afrikaanse (rebellen)leiders als Lubanga en Charles Taylor, niet beter gestoken kunnen worden in duurzame oplossingen voor armoede.

Dit is Omar Khadr. Een Pakistaans/Canadese jongeman die op zijn 15e door de VS gevangen werd genomen in Afghanistan en daarna zeven jaar lang werd opgesloten in Guantanamo Bay. Omar werd geboren in Toronto (Canada). Tijdens zijn vroegste kinderjaren pendelde zijn familie heen en weer tussen Canada en Pakistan. Omar’s vader in 1995 in Pakistan werd gearresteerd vanwege zijn veronderstelde betrokkenheid bij een bombardement op de Egyptische ambassade. Zijn vader ging in hongerstaking. Omar sliep als negenjarige naast zijn vaders bed op de grond, tot diens vrijlating.

Eenmaal vrij verhuisde Omar’s vader de hele familie naar Afghanistan. Daar raakte de familie bevriend met Osama Bin Laden en zijn familie. Na de aanval op het World Trade Centre in New York in 2002, was Omar’s familie bang voor represaillemaatregelen van de VS in Afghanistan en trok zich daarom terug in een berggebied in Pakistan. In 2002 ging hij met zijn vader mee terug naar Afghanistan, waar hij volgens verklaringen ideologische en militaire training kreeg. Op 27 juli 2002 raakte Omar betrokken bij een lang vuurgevecht tussen Afghaanse burgers (of ‘rebellen’) en de Amerikanen. Omar wordt ervan beschuldigd een granaat naar de Amerikanen te hebben gegooid. Omdat de Amerikanen de situatie niet onder controle konden krijgen, bestookten ze het dorp met hevige bombardementen. Omar raakte daarin verzeild, maar overleefde de aanval. Tijdens een vuurgevecht dat volgde op het bombardement zou Omar volgens een Amerikaanse militair een granaat hebben getrokken en gegooid, waarop de militair hem beschoot en verwondde. Volgens de verklaringen van een andere militair lag er naast Omar alleen ‘iets’ donkers op de grond. Omar raakte in de schietpartij levensgevaarlijk gewond.

Omar kreeg medische hulp en werd direct aan verhoringen onderworpen. Omdat de Amerikanen de situatie in het dorp niet vertrouwden en verwachtten dat de hinderlaag waar ze in gelopen waren onderdeel was van een groter terroristisch verzet, hielden ze een inspectie in het dorp, waarbij ze onder de grond beeldmateriaal vonden waar Omar in een kamer met gewapende mannen zat en met een bomontsteking speelde.

Omar werd overgevlogen naar Guantano Bay op 29 oktober 2002. Sinds 2004 loopt zijn proces. Omar zou verklaringen hebben afgelegd waarin hij zichzelf belast en schuldig verklaart. Vorige week kwam uit dat Omar deze verklaringen onder druk heeft afgelegd. Sergeant Joshua Claus, die terechtstaat wegens mishandeling van gevangenen in Afghanistan, zou Omar tijdens de verhoren hebben gedreigd met groepsverkrachting. Ook moest Omar zware dwangarbeid verrichten toen hij nog niet hersteld was van zijn verwondingen.

Natuurlijk is één van de belangrijkste vragen tijdens zijn proces of Omar inderdaad een dodelijke granaat heeft gegooid. Maar daarnaast speelt de vraag of Omar wel vervolgd zou moeten worden. De VS is één van de belangrijkste spelers in de wereldwijde strijd om mensenrechten, waarin kinderen als niet verantwoordelijk voor hun daden worden beschouwd. Als de VS vindt dat Omar wel verantwoordelijk kan worden gehouden voor zijn daden en niet moet worden beschouwd als slachtoffer van de manipulaties van zijn vader en andere volwassenen, staan processen tegen andere legerleiders op hun kop. Als een vijftienjarige zelfverantwoordelijk is voor zijn daden, zou je namelijk welbeschouwd kunnen zeggen dat kinderen van 15 jaar oud genoeg zijn om bij legers toe te treden en te vechten.